Cukrzyca – jej typy i żywienie w przypadku jej występowania

Cukrzyca typu I i II
Nasze organizmy w dalszym ciągu oczekują pożywienia zbliżonego do tego które dostarczali nasi przodkowie. Spożywana przez nich żywność znacznie odbiegała od tej, która dominuje w obecnych czasach. Ich dieta bazowała na tym co zdołali zebrać i upolować, a więc były to owoce, warzywa, mięso, jaja, nie było białej mąki, syropu glukozowo-fruktozowego itp., a spożycie oczyszczonego cukru ograniczało się do miodu, który też występował w niewielkich ilościach(około 2kg rocznie). Obserwując spożycie cukru w krajach wysoko rozwiniętych można zauważyć bardzo dużą tendencję wzrostową na przestrzeni lat. Na początku XIX wieku było to około 5kg rocznie(na osobę), a pod koniec XX wieku nawet 60-70kg! Właśnie z powodu nie prawidłowego żywienia oraz nadmiernego spożycia oczyszczonego cukru, słodyczy i przetworzonych węglowodanów cukrzyca najczęściej dotyka mieszkańców krajów zachodnich i wysoko rozwiniętych[1].

  • Istnieją dwa typy cukrzycy:

Cukrzyca typu I, która dotyka około 5% przypadków cukrzycy. Tutaj organizm, a dokładniej trzustka nie potrafi wydzielać insuliny, która jest odpowiedzialna za obniżanie poziomu cukru we krwi na skutek spożywanych pokarmów. Osoby dotknięte tą chorobą muszą dostarczać insulinę do organizmu z zewnątrz aby utrzymać prawidłowe stężenie cukru we krwi. Powodem nie działającej trzustki może być: czynnik genetyczny, choroba autoimmunologiczna oraz uszkodzenie przez wirusy i toksyny[2].
Cukrzyca typu II, która stanowi resztę przypadków tej choroby. Trzustka produkuje insulinę lecz organizm jest na nią nie wrażliwy, mówimy wtedy o insulino oporności polegającej na braku reakcji na produkowaną insulinę. Innymi słowy przez zbyt wysoką podaż cukrów i zbyt częstą stymulację trzustki organizm przyzwyczaił się do wysokiego stężenia insuliny i przestał na nią reagować. U osób dotkniętych tą chorobą często występuje nadprodukcja insuliny oraz nieustabilizowany poziom cukru we krwi. Osoby te, są często otyłe i mają problem ze zbyt wysoką wagą ciała. Innym wizerunkiem może być tutaj osoba na pozór szczupła lecz posiadająca sporo tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha, u której występuje dodatkowo tkanka wisceralna otaczająca narządy wewnętrzne co jest szczególnie niebezpieczne z punktu chorób układu sercowo-naczyniowego. Cukrzyce tego typu można skutecznie leczyć za pomocą prawidłowego żywienia oraz odpowiednio dobranej aktywności fizycznej. Nie leczona może przejść w cukrzycę typu I[2].

 

Żywienie w przypadku cukrzycy

Zanim zostaną przedstawione zalecenia żywieniowe, musimy sobie rozjaśnić czym są węglowodany i dlaczego w niektórych przypadkach należy je ograniczyć.
Węglowodany dzielą się na dwie zasadnicze grupy:
-Węglowodany proste czyli inaczej cukry proste. Najbardziej znanymi przedstawicielami tej grupy są:
Sacharoza czyli najpopularniejszy biały cukier obecny w cukierniczkach, fruktoza obecna w owocach oraz laktoza będąca cukrem mlecznym. Ich obecność w środowisku naturalnym zazwyczaj jest skorelowana z obecnością witamin i minerałów dzięki którym są znacznie efektywniej wykorzystywane przez nasz organizm. Do węglowodanów prostych zaliczane są również produkty pszenne i kukurydziane. Ten rodzaj węglowodanów stanowi bazę dla żywności przetworzonej do której zaliczamy miedzy innymi: słodycze, ciasteczka, białe pieczywo, biały makaron, napoje słodzone itp. Tego typu produkty posiadają znikomą wartość odżywczą przy stosunkowo dużej liczbie kcal. Po spożyciu powodują szybki wzrost poziomu cukru we krwi, a co za tym idzie – trzustka produkcje sporą ilość insuliny.
-Węglowodany złożone, które są również zbudowane z cukrów prostych ale są one połączone w długie łańcuchy przez co ich przetworzenie zajmuje więcej czasu. W szczególności należy zwrócić tutaj uwagę na produkty bezglutenowe takie jak: Ryż biały, dziki, basmati, paraboiled, kasza jaglana, gryczana, ziemniaki, bataty, amarantus, quinoa. Ich spożycie zapewnia równomierny wzrost poziomu cukru we krwi, a ilość wytwarzanej insuliny jest znacznie mniejsza.
Jeśli chodzi o żywienie w przypadku cukrzycy należy skupić się przede wszystkim na kilku najważniejszych czynnikach, oto one:
-Częstotliwość stymulowania trzustki do produkcji insuliny w ciągu dnia powinna być ograniczona do minimum. Tylko w ten sposób możemy przywrócić pożądaną wrażliwość insulinową.
-Pewna ilość węglowodanów w diecie każdego z nas jest wskazana, jednak ich ilość powinna być ściśle dobrane do trybu naszego życia. Ich wymaganą ilość powinniśmy dostarczać w szczególności z bezglutenowych węglowodanów złożonych.
-Udział cukrów prostych i przetworzonych w diecie redukujemy do minimum. Ich występowanie powinniśmy ograniczyć do spożycia bez pośrednio po treningu kiedy to zapasy glikogenu zostały uszczuplone i zależy nam na jego szybkiej odbudowie. Ich bazę w tym przypadku powinny stanowić owoce. Nie ma tutaj miejsca na napoje słodzone, jogurty, serki, ciasta i ciasteczka. Cukier w kawie czy herbacie też powinien być wyeliminowany.(Jeśli ktoś nie może odzwyczaić się od słodkiego smaku może tutaj zastosować słodziki naturalnego pochodzenia takie jak erytrytol lub ksylitol).
-Zwiększyć spożycie surowych warzyw w ten sposób podnosimy udział błonnika pokarmowego w diecie oraz dostarczamy witamin i minerałów wspomagających oczyszczanie organizmu. Szczególnie korzystny dla cukrzyków jest surowy czosnek, jeśli występuje problem z jego spożyciem można zastosować kapsułki ze sproszkowanym czosnkiem ale nie są one tak samo skuteczne.
-Zwiększyć spożycie zdrowych tłuszczy pochodzących między innymi z: tłustych ryb, awokado, oliwy z oliwek, jajek, mięs z chowu ekologicznego, przy jednoczesnym unikaniu tłuszczów trans.
-Ograniczyć spożywanie alkoholu do minimum, a najlepiej całkowicie wyłączyć go z diety na jakiś czas.
-Często sporym problemem okazują się rzeczy na pozór błahe takie jak: życie gumy czy picie herbatek owocowych mimo, że nie zawierają cukru to potrafią stymulować trzustkę do wytwarzania insuliny.
-Włączyć do diety naturalnie fermentowany ocet jabłkowy który poprawia wrażliwość insulinową.
-Suplementy, które warto włączyć do swojej diety: witamina C, witaminy z grupy B, magnez, pierwiastki śladowe takie jak: selen, cynk, chrom
Dodatkową kwestią o której nie wolno pominąć jest aktywność fizyczna nakierunkowana na rozwój masy mięśniowej i redukcja masy ciała jeśli to konieczne.

 

[1]. Dr David Servan-Schreiber ,, Antyrak nowy styl życia’’ roz.6

[2]. Dr Sandra Cabot ,, Zdrowa wątroba zdrowe jelita” roz.3

Trener Andrzej Kucharczyk

Leave A Comment